جمهوری اسلامی و خرق عادات جهانی؛ بچهپررویی که سر خم نمیکند:
در روانشناسی سیاسی، پدیدهای به نام «سرسختی واکنشی» وجود دارد: وقتی فشار خارجی زیاد میشود، گروهها هویت جمعی خود را در برابر «دیگری» تقویت میکنند و تسلیمناپذیری را بالاترین فضیلت میشمارند. تاریخ معاصر، از آلبانی انور خوجه تا کره شمالی امروز، نشان میدهد که انزوای خودخواسته گاه به سیستمها طول عمر بیش از انتظار میبخشد. سوال تیز: این خرق عادات، قدرت هوشمندانه است یا زندان ذهنی؟
راهکار:
در نظریه روابط بینالملل به این پدیده «مقاومت هویتی» میگویند؛ جایی که تحریمها و فشارها نه تنها تسلیم نمیکنند بلکه به بازتولید مشروعیت داخلی دامن میزنند، مشابه کره شمالی و کوبا. این یادآوری میکند که زانو نزدن همیشه شکست نیست—گاهی استراتژی بقاست با هزینههای پنهان اجتماعی.