متن های کوتاه مذهبی / جدیدترین بیو های مذهبی [شهریور 1405]

شب کربلا و دلتنگی برای جای خالی:

آیا می‌دانستید که در روانشناسی، پدیده 'حسرت مکان' (Place Longing) نوعی پیوند عاطفی با مکان‌های مقدس است؟ شب‌های کربلا به خاطر وقایع عاشورا، بار معنایی عمیقی دارند. این دلتنگی نشانه ارتباط شما با آن فضاست. آیا تا به حال این حس را تجربه کرده‌اید؟

راهکار:

این حس دلتنگی برای کربلا یادآور این است که گاهی نبودن در یک مکان مقدس، خود یک نوع حضور معنوی و ارتباط قلبی است. شاید این غیبت، فرصتی برای تفکر عمیق‌تر درباره معنی آن مکان باشد.

وفاداری به سبک حضرت عباس و مشکی:

آیا می‌دانستید؟ در واقعه کربلا، حضرت عباس پس از قطع هر دو دست، با دندان‌هایش مشکی آب را حمل کرد و اسبش مشکی پس از شهادت او به خیمه‌ها بازگشت و با ناله خبر داد. این وفاداری بی‌نظیر در تاریخ ماندگار شد. شما چه تشبیه دیگری برای وفاداری سراغ دارید؟

راهکار:

این تشبیه، وفاداری را در اوج سختی معنا می‌کند: جایی که حتی با قطع شدن دست‌ها، باز هم تلاش می‌کنی. در زندگی امروز، شاید وفاداری یعنی در شرایط ناامیدی هم دست از دوستت نکشی.

دعای فرج؛ التماس برای ظهور امام زمان (عج):

آیا می‌دانید بر اساس روانشناسی مثبت‌گرا، «انتظار فعال» (Active Hope) دقیقاً همان حالتی است که در دعای فرج تجربه می‌شود؟ تحقیقات نشان می‌دهد امید به آیندهٔ بهتر، ترشح دوپامین را افزایش می‌دهد و تاب‌آوری روانی را بالا می‌برد. این دعا صرفاً یک عبادت نیست، بلکه یک تمرین ذهنی برای ساختن فردایی روشن است. چه طور می‌توانیم این امید را به کنش‌های روزمره تبدیل کنیم؟

راهکار:

برای عمق بخشیدن به این دعا، مطالعهٔ کتاب 'مکیال المکارم' دربارهٔ وظایف منتظران می‌تواند نگاه تازه‌ای به مفهوم انتظار فعال بدهد.

زخم‌ها را آرام می‌بیند و سکوت می‌کند:

تحقیقات عصب‌شناسی نشان می‌دهد که سکوت می‌تواند رشد سلول‌های مغزی (نوروژنز) را در هیپوکامپ افزایش دهد. اما در عرفان ایرانی، «سکوت خدا» نه به‌معنای نادیده‌گرفتن، بلکه حضوری فعال و شفابخش است. آیا سکوت را پاسخی عمیق‌تر از هر کلامی تجربه کرده‌اید؟

راهکار:

این جمله نگاهی به سکوت الهی به عنوان پاسخی شفابخش دارد. شاید بتوان آن را به رابطه‌ی انسان با دردهای درونی تعمیم داد: گاهی سکوت، عمیق‌ترین همدلی است.

دعای آرامش هنگام خستگی و دلشکستگی:

جالب است بدانید پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهد احساس «آغوش گرفته شدن» – حتی تصور آن – سطح کورتیزول (هورمون استرس) را تا ۳۰٪ کاهش می‌دهد و اکسی‌توسین (هورمون عشق و اعتماد) را افزایش می‌دهد. در واقع مغز ما میان آغوش فیزیکی و معنوی تمایزی قائل نیست؛ همان مسیرهای عصبی فعال می‌شوند. پس این جمله‌ات نوعی «داروی طبیعی» برای سیستم عصبی است. سوال: به نظرتان چرا در فرهنگ ما دعاهای «آغوشی» این‌قدر محبوبند؟

راهکار:

این حس عمیق از نیاز به پناهگاه عاطفی را می‌توان به مفهومی روان‌شناختی به نام «پایه امن» (Secure Base) پیوند داد: همانطور که کودک در آغوش مادر امنیت می‌یابد، بزرگسالان نیز در باور به یک حضور فراطبیعی یا حتی یادآوری خاطرات گرم، سیستم عصبی خود را آرام می‌کنند. اگر دوست داری این حس را عمیق‌تر کنی، یک نفس عمیق بکش و تصور کن همان آغوشی که می‌طلبی، همین حالا دورت را گرفته. نیازی به کلمات نیست.

بازی زندگی با توکل به خدا:

آیا می‌دانستید در علوم اعصاب، آزمایش‌های لیبت نشان داده ناخودآگاه ما تا ۱۰ ثانیه قبل از تصمیم‌گیری آگاهانه فعال می‌شود؟ این یعنی شاید «کارگردان» واقعی ذهن ماست، نه یک نیروی بیرونی. اما شما باز هم می‌توانید بازی کنید. آیا آزادی اراده توهمی بیش نیست؟

راهکار:

این دیدگاه شبیه به «رویدادگرایی» در فلسفه است؛ جایی که انسان نقش فعال خود را در برابر تقدیر از دست می‌دهد. اما روانشناسی مثبت‌گرا می‌گوید حتی با باور به یک نقشه کلی، ما می‌توانیم انتخاب‌های آگاهانه‌ای داشته باشیم که مسیر را تغییر دهند. بازی تو مهم است، اما یادت باشد که تو هم بخشی از کارگردانی!

غرور را از خدا آموختم: ماجرای نبخشیدن شیطان:

در الهیات اسلامی، نبخشیدن شیطان توسط خداوند نه از کینه، بلکه به دلیل استکبار و عدم درخواست توبه‌ی اوست. اینجا «غرور الهی» با غرور انسانی زمین تا آسمان فرق دارد: غرور خدا حفظ عدالت و نظم کیهانی است. جالب اینکه روانشناسی مدرن نشان می‌دهد نبخشیدن آگاهانه می‌تواند نوعی مرزگذاری سالم باشد، نه ضعف. حال پرسش اینجاست: آیا مرز بین غرور و خودمراقبتی همین جاست؟

راهکار:

این نگاه را می‌توان از زاویه‌ی «مرزگذاری سالم» بازتعریف کرد: عدم بخشش کسی که نه تنها توبه نمی‌کند بلکه بر تکبرش پافشاری دارد، در حقیقت محافظت از عزت نفس و ارزش‌های بنیادین است. خداوند شیطان را نه از سر کینه، بلکه چون شیطان تغییر نکرد، نبخشید. در روابط انسانی نیز گاهی نبخشیدن آگاهانه، یک انتخاب قدرتمندانه برای حفظ سلامت روان است.

دعای شهادت و آمین گفتن عباس (ع):

در زیارت عاشورا، شهادت به عنوان عالی‌ترین درجه ایمان معرفی شده. جالب اینکه «آمین» ریشه عبری دارد و به معنای «چنین باد» است. آیا می‌دانید ریشه تاریخی این دعا به کجا برمی‌گردد؟

راهکار:

این دعا را می‌توان با بازگویی واقعه عاشورا و نقش بی‌بدیل حضرت عباس (ع) در وفاداری و شجاعت گسترش داد تا ارتباط عاطفی مخاطب عمیق‌تر شود.

فراق در جوانی و پیری زودرس - یا اباعبدالله:

تحقیقات نشان می‌دهد استرس مزمن ناشی از سوگ، طول تلومرهای کروموزوم را کوتاه و روند پیری سلولی را تسریع می‌کند. یعنی این ضرب‌المثل قدیمی با علم مدرن همخوانی دارد. آیا تصور می‌کردید غم تا این حد بر زیست‌شناسی اثر بگذارد؟

راهکار:

این بیت به‌خوبی نشان می‌دهد که غم عمیق می‌تواند زمان را فشرده کند و روح را پیر کند. اگر داغی مشابه را تجربه کرده‌اید، بازگویی آن می‌تواند تسکین‌بخش باشد.

پس از این همه غم، کربلا نمی‌بری؟:

تحقیقات روان‌شناسی نشان می‌دهد مغز انسان در برابر رنج، «سوگیری جبران» ایجاد می‌کند: هر چه درد بیشتر باشد، انتظار پاداش بزرگ‌تری می‌رود. کربلا در این شعر نه فقط یک مکان، که نماد نهایی این پاداش است. اما آیا تجربه‌ی زیارت، واقعاً می‌تواند بار غم‌های انباشته را سبک کند؟

راهکار:

این سوال درون‌مایه‌ای عرفانی دارد. در سنت شیعه، غم و فراق خود نوعی تطهیر است. شاید پاسخ در این باشد که کربلا مقصد نیست، بلکه مسیر است؛ هر گامی که با عشق برداری، کربلاست.

رب انصرنی: یک نگاه کافی از دو جهان:

آیا می‌دانستی آیه «رب انصرنی» در سوره مؤمنون، دعای حضرت نوح پس از سال‌ها ناامیدی است؟ ترکیب آن با «یک گوشه چشم» نمونه‌ای از بازتفسیر مدرن متون مقدس برای بیان عواطف روزمره است. در روانشناسی، نگاه مستقیم قوی‌ترین پیوند غیرکلامی را ایجاد می‌کند. چقدر از قدرت نگاه در ارتباطات خود استفاده می‌کنید؟

راهکار:

این ترکیب دعا و عشق را می‌توان با نوشتن یک خاطره کوتاه از لحظه‌ای که یک نگاه همه چیز را تغییر داد، گسترش داد.

ربنا آتنا فی الدنیا کربلا – دعای دلدادگان:

در قرآن، «ربنا آتنا فی الدنیا حسنة» دعایی برای خیر دنیوی است. جایگزینی «کربلا» به جای «حسنة» اشاره به این باور دارد که خود کربلا و مسیر آن، والاترین خیر دنیاست. در روایات، تربت کربلا شفابخش و یکی از درهای بهشت از آن گشوده می‌شود. آیا می‌دانید چرا در ادبیات شیعه، کربلا را «حرم الله الاعظم» نیز می‌نامند؟

راهکار:

این ترکیب نشان می‌دهد که برای عاشقان، کربلا خود بهترین حسنه‌ی دنیاست. می‌توانید این جمله را با یک بیت شعر یا حدیث در مورد فضیلت کربلا کامل کنید.

ناز دختر؛ گره‌گشای کربلا:

آیا می‌دانستی در نوروساینس، ارتباط چشمی و نوازش پدر با دختر، ترشح اکسی‌توسین را تا ۳۰٪ افزایش می‌دهد و مستقیماً روی کاهش کورتیزول (هورمون استرس) تأثیر می‌گذارد؟ این یعنی یک نگاه مهربان می‌تواند مانند یک داروی ضداضطراب عمل کند. کربلا هم که بزرگ‌ترین تراژدی تاریخ شیعه است، در این بیت به استعاره‌ای از همهٔ غم‌های حل‌نشده تبدیل شده. به‌نظرت چرا در فرهنگ ما، محبت دختر را کلید گشایش سخت‌ترین عقده‌ها می‌دانند؟

راهکار:

این بیت، رابطهٔ عاطفی پدر و دختر را به نمادی از التیام عمیق‌ترین زخم‌ها تبدیل کرده. اگر می‌خواهی این حس را در زندگی واقعی پررنگ‌تر کنی، لحظه‌ای را تصور کن که یک کودک با یک آغوش ساده، غم بزرگ تو را سبک می‌کند. شاید وقتش رسیده که به پدرت یا فرزندت یک «ناز» بی‌بهانه هدیه بدهی.

شکستن قلب برای نجات روح:

آیا می‌دانستید پدیده‌ای به نام «رشد پس از سانحه» (Post-Traumatic Growth) در روانشناسی اثبات شده؟ طبق تحقیقات تد وشی، پس از مصیبت، افراد در پنج حوزه دچار تحول می‌شوند: قدردانی بیشتر، روابط عمیق‌تر، قدرت شخصی، فرصت‌های جدید و رشد معنوی. شکستن قلب گاهی زلزله‌ای است که خرابه‌های کهنه روح را فرومی‌ریزد تا بنایی مستحکم‌تر ساخته شود. آیا شما بعد از یک شکست، تغییر مثبتی در نگرشتان حس کرده‌اید؟

راهکار:

در روانشناسی به این «رشد پس از سانحه» می‌گویند: بعد از بحران، افراد اغلب در قدردانی از زندگی، روابط عمیق‌تر، احساس قدرت شخصی، فرصت‌های جدید و رشد معنوی تحول پیدا می‌کنند. شاید این شکستن، همان کینتسوگی روح باشد که زخم‌ها را طلایی می‌کند. آیا شما تجربه‌ای از این دگردیسی داشته‌اید؟

یاد خدا، پیامبر و امامان:

آیا می‌دانید در منابع تاریخی، تعداد اصحاب پیامبر (ص) را بیش از ۱۰۰ هزار نفر ذکر کرده‌اند، اما تنها نام حدود ۵۰۰ نفر ثبت شده است؟ این تفاوت گسترده نشان‌دهنده گزینش روایی در تاریخ است. چرا برخی چهره‌ها ماندگار شدند و برخی نه؟

امید به خدا و توکل: یک بازی لفظی عمیق:

جالب اینجاست که در روانشناسی، به این پدیده «منبع کنترل بیرونی» می‌گویند. تحقیقات نشون داده افرادی که منبع کنترلشان را به نیروی بالاتر می‌سپارند، در مواجهه با بحران‌ها استرس کمتری دارند و سریع‌تر به آرامش می‌رسند. اما نکته ظریف‌تر: توکل به خدا در واقع یک نوع «کنترل واگذار شده» است که می‌تونه با انگیزه عمل کردن هم همراه باشه. آیا این جمله نشون‌دهنده تسلیم محض است یا اعتماد فعال؟

راهکار:

این جمله یک بازی لفظی بامزه داره: «امیدمون به خداست، بعد خداهم به خداست». یعنی امید ما به خداست، ولی خود خدا هم به خودش توکل داره. یه نگاه دیگه: شاید اشاره داره به این که ما امیدمون رو به چیزی می‌بندیم که خودش منبع بی‌نهایت امیده. برای عمیق‌تر شدن می‌تونی از این زاویه بگی: «امید یعنی باور به قدرت بزرگتر، حتی وقتی خودت در اوج ناامیدی».

ذکر نام شهدای کربلا در عزای حسینی:

آیا می‌دانستید که «علی اصغر» شش‌ماهه بود و با تیر تشنه به شهادت رسید؟ این نماد مظلومیت در روان‌شناسی جمعی، حس همدلی و تخلیه هیجانی را تقویت می‌کند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد ذکر نام افراد در آیین‌های دسته‌جمعی، انسجام گروهی را بالا می‌برد. آیا تابهام به تأثیر این ذکرها بر احساس تعلق اجتماعی فکر کرده‌اید؟

راهکار:

تکمیل: در زیارت عاشورا و نوحه‌های سنتی این اسامی دقیقاً به همین ترتیب ذکر می‌شوند. می‌توانید متن کامل زیارت عاشورا را جستجو کنید تا الگوی دقیق استفاده از این نام‌ها را ببینید.

به نام او که کلامش بهانه تپش قلبم است:

آیا می‌دانستی که قلب انسان روزانه حدود ۱۰۰ هزار بار می‌تپد و هر تپش، یک پیام الکتریکی از گره سینوسی-دهلیزی دریافت می‌کند؟ اما جالب‌تر این‌که پژوهش‌ها نشان داده ذکر و کلمات مثبت می‌توانند الگوی ضربان قلب را منظم‌تر کنند. درواقع، کلامی که به آن عشق می‌ورزی، نه بهانه‌ی تپش، بلکه تنظیم‌کننده‌ی ضربان است. چه می‌شود اگر به جای «بهانه»، آن را «نوا»ی تپش بنامیم؟

راهکار:

اگر این حس را در لحظه‌ای خاص تجربه کرده‌ای، بد نیست آن لحظه را با یک جمله یا شعر کوتاه ثبت کنی تا بعدها بتوانی دوباره به آن رجوع کنی.

تاثیر هدیه بر محبت از زبان امام علی (ع):

تحقیقات عصب‌شناسی نشان می‌دهد که هدیه دادن، هم در دهنده و هم در گیرنده، اکسی‌توسین (هورمون پیوند) ترشح می‌کند و سیستم پاداش مغز را فعال می‌سازد. جالب اینجاست که این اثر حتی با هدیه‌های ناچیز هم رخ می‌دهد—کافی است نماد توجه باشد. آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که چرا هدیه‌های دست‌ساز یا شخصی‌شده بیشتر از هدیه‌های گرانقیمت در خاطر می‌مانند؟

راهکار:

هدیه‌های کوچک و بی‌مناسبت (مثل یک شاخه گل یا یک کتاب) گاهی بیش از هدیه‌های بزرگ در تقویت پیوند عاطفی مؤثرند؛ مغز انسان برای شگفتی و غافلگیری پاداش دوپامینی بیشتری ترشح می‌کند.

پناه بردن و رسیدن به خدا: معنای عمیق توکل:

در علوم اعصاب، «پناه بردن» به یک قدرت برتر، ناحیهٔ پیش‌پیشانی را آرام می‌کند و شبکهٔ پیش‌فرض مغز را فعال می‌سازد – همان حالتی که با مراقبه و دعا ایجاد می‌شود. فیزیولوژی «تسلیم» دقیقاً مثل یک مدار ضداضطراب عمل می‌کند. آیا این پناه بردن در واقع به خویشتن حقیقی‌مان نیست؟

راهکار:

این جمله را می‌توان بازنویسی کرد به: «از اضطراب‌های زندگی پناه می‌بریم به آرامش درون» – پلی بین عرفان و روانشناسی مدرن.

نقشه خدا زیباتر از خواسته ما | اعتماد به تقدیر:

در روان‌شناسی، پدیده‌ای به نام 'سوگیری تأیید' باعث می‌شود فقط شواهد موافق با باورهایمان را ببینیم. اما نکته جالب اینجاست: مغز ما برای پیش‌بینی آینده طراحی شده و وقتی نتایج غیرمنتظره‌ی مثبت را تجربه می‌کند، دوپامین ترشح می‌کند. شاید 'قشنگ‌تر بودن' نقشه‌های خدا، یک مکانیسم عصبی برای تقویت امید و تاب‌آوری باشد؟

راهکار:

یک نگاه دیگر: شاید این جمله از جایی می‌آید که خواسته‌های ما محدود به زمان حال است، اما نقشه‌ی خدا کل خط داستان را می‌بیند. پس به‌جای مقایسه، ببین چه چیزی در مسیر امروزت می‌تواند همان 'قشنگ‌تر' باشد.

نفاق مذهبی: ریش و چادر نشانه پاکی نیست:

پدیده «اثر هاله‌ای» (Halo Effect) نشان می‌دهد که انسان‌ها ناخودآگاه ویژگی‌های مثبت را به ظاهر مذهبی منتسب می‌کنند، حتی بدون شواهد. تحقیقات روان‌شناسی اجتماعی تأیید می‌کند که این سوگیری در جوامع دینی قوی‌تر است و گاه باعث اعتماد نابجا به افراد ریاکار می‌شود. آیا تا به حال فریب ظاهر مذهبی کسی را خورده‌اید؟

راهکار:

این ضرب‌المثل مدرن به پارادوکس ظاهر و باطن اشاره دارد: گاهی نمادهای دینی مانند ریش و چادر، ابزاری برای پنهان‌کاری می‌شوند نه نشانه‌ای از پاکی. نکته جالب این که در جوامع سنتی، افراط در ظاهر اغلب نشانه عدم اعتماد به نفس درونی است.

چرا هرچی خدا بخواد قشنگه؟ راز زیبایی تقدیر:

جالب است بدانید که در علوم اعصاب، باور به «خوبی هر اتفاق» مسیرهای دوپامین را فعال و کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش می‌دهد. این همان «تفسیر مثبت» است که در روانشناسی مثبت‌گرا نقش محوری دارد. آیا تجربه کرده‌اید که یک اتفاق ناخوشایند بعداً به نفع شما تمام شده باشد؟

راهکار:

برای تجربه عمیق‌تر این باور، می‌توانید هر روز سه مورد از اتفاقاتی که در ابتدا بد به نظر می‌رسیدند اما بعداً خوب از آب درآمدند را یادداشت کنید. این تمرین به تقویت «سوگیری مثبت‌نگری» کمک می‌کند.

شکرگزاری؛ کلید آرامش درون با ذکر بندگی:

تحقیقات علوم اعصاب نشان می‌دهد که شکرگزاری روزانه مسیرهای دوپامین را فعال کرده و سطح کورتیزول (هورمون استرس) را تا ۲۳٪ کاهش می‌دهد. حتی نوشتن سه نکتهٔ مثبت در روز، پس از دو هفته ساختار مغز را برای خوش‌بینی تغییر می‌دهد. آیا می‌دانستید این اثر از بسیاری داروهای ضدافسردگی قوی‌تر است؟

راهکار:

این جمله ساده نشان‌دهندهٔ یک نگرش عمیق است: شکرگزاری نه فقط یک عمل دینی، بلکه یک لنگر روانی برای آرامش در لحظات سخت زندگی است. هرچه دقیق‌تر نعمت‌ها را بشماریم، ذهن ما بیشتر به سمت وفور و رضایت هدایت می‌شود.

توکل به خدا و پذیرش خواست او:

مغز انسان در عدم قطعیت، به دنبال آرامش است. منطق «هر چه خدا بخواهد» نوعی سوگیری شناختی به نام «خطای کنترل» را کاهش می‌دهد – پذیرش محدودیت اختیار، استرس را کم می‌کند. جالب است که همین مکانیسم در فرهنگ‌های مختلف با نام‌هایی مثل «اینشااللّه» یا «que será, será» تکرار شده. آیا این رها کردن واقعاً آرامش‌بخش‌تر از تلاش فعال برای تغییر سرنوشت است؟

راهکار:

این جمله بیانگر تسلیم در برابر ارادهٔ بالاست. برای تعادل، می‌توانی تفکر «توکل با عمل» را امتحان کنی: یعنی ضمن توکل، قدم‌های عاقلانه برای رسیدن به خواسته‌ات برداری.

دعای کوتاه برای صبر و توکل به خدا:

آیا می‌دانستی که در علوم اعصاب، «صبر» با فعال شدن قشر پیش‌پیشانی و کاهش فعالیت آمیگدال (مرکز ترس) همراه است؟ هر بار که consciously صبر می‌کنی، مدارهای عصبی صبر را قوی‌تر می‌سازی. این یعنی صبر مثل عضله تمرین می‌خواهد. جالب است که در قرآن، صبر ۷۰ بار تکرار شده – نه به‌عنوان انفعال، بلکه به‌عنوان یک کنش فعال برای عبور از بحران. سؤال برای شما: آیا تا به‌حال صبر را به‌عنوان یک «مهارت یادگرفتنی» تجربه کرده‌اید؟

راهکار:

این جمله یک دعای خالصانه است. اگر به دنبال تقویت صبر هستی، می‌توانی هر روز آن را با صدای بلند تکرار کنی و بعد یک اقدام کوچک اما سخت انجام بده (مثلاً ۵ دقیقه سکوت در شلوغی).

عشق به علی علیه السلام؛ یک کلام و یک دنیا معنا:

آیا می‌دانید که در منابع اسلامی، «حب علی» به عنوان شاخص ایمان معرفی شده؟ پیامبر اکرم (ص) فرمود: «حُبُّ عَلِیٍّ إیمانٌ وَ بُغْضُهُ نِفاقٌ». یعنی عشق به علی مرز بین ایمان و نفاق است. این نگاه، عشق را از یک احساس ساده به معیار هویت دینی تبدیل می‌کند. به نظر شما چرا این عشق تا این حد در روایات برجسته شده؟

راهکار:

این جمله، اشاره‌ای زیبا به جایگاه والای امام علی (ع) در عشق و ایمان دارد. می‌توانید با افزودن یک حدیث از پیامبر درباره فضیلت حب علی، عمق مطلب را بیشتر کنید.

دعا برای شفای مریضان با توسل به امام رضا (ع):

آیا می‌دانستید 'اثر پلاسیبو' یا تلقین مثبت، در برخی موارد تا ۳۰٪ بهبود بالینی ایجاد می‌کند؟ دعا و باور به شفا می‌تواند مسیرهای عصبی مرتبط با کاهش استرس و تقویت سیستم ایمنی را فعال کند. این پدیده در نوروتئولوژی به عنوان «neurotheology» بررسی می‌شود. آیا تا به حال تجربهٔ شفای تلقینی داشته‌اید؟

راهکار:

یکی از دعاهای سفارش‌شده برای شفا، خواندن سورهٔ حمد و آیهٔ الکرسی بر روی آب و نوشاندن به بیمار است. همچنین روایت شده که زیارت امام رضا (ع) و توسل به ایشان در بهبود بیماری‌ها مؤثر است.