غرور خدا و نبخشیدن شیطان: یک پارادوکس الهی:
در روانشناسی تکاملی، «نبخشیدن» گاهی مکانیزم بقاست: اجداد ما کسانی را که به گروه خیانت میکردند، طرد میکردند تا انسجام جمعی حفظ شود. جالب است که در ادیان ابراهیمی، شیطان بهعنوان «طردشدهٔ ابدی» نماد همین مکانیزم است. آیا بخشش مطلق همیشه فضیلت است، یا گاهی نبخشیدن، نوعی عدالت تکاملی است؟
راهکار:
این جمله به تضاد میان غرور الهی و نبخشیدن اشاره دارد. در عرفان اسلامی، «نبخشیدن» شیطان نه از روی کینه، بلکه به دلیل عدالت و حکمت است؛ زیرا شیطان با اختیار خود راه خطا را برگزید. اگر به دنبال بازنویسی این مفهوم هستی، میتوانی آن را به «بخشش بیقیدوشرط در برابر عدالت مطلق» تعبیر کنی.