ستایش خرد و آفرینش در آغاز شاهنامه فردوسی:
فردوسی در این نیایش، خرد را همتراز و حتی مقدمهای برای نام بردن از خدا قرار میدهد. این یک موضعگیری فلسفی جسورانه در سنت اسلامی است که «عقل» را نخستین مخلوق خدا میدانست. او اساس حماسهی ملی را نه بر قدرت، که بر خرد میگذارد. آیا این تاکید بر خرد، پاسخی به هرج و مرج عصر خودش بود؟
راهکار:
برای درک عمیقتر این ابیات، پیشنهاد میکنم آنها را با سرآغاز دیگر آثار حماسی مانند «منم بندهٔ اهل بیت نبی» در «شاهنامهٔ» دقیقی یا آغاز «خمسهٔ» نظامی مقایسه کنید تا ببینید هر شاعر چگونه مفهوم «آغاز» را با جهانبینی خود گره زده است.