جهنم خالی: حقیقت تلخ یا نگاه شکسپیر؟:
طبق تحقیقات روانشناختی، پدیدهای به نام 'فرافکنی' باعث میشود انسانها بدی درون خود را به دیگران نسبت دهند. شاید جمله 'جهنم خالی است و تمام شیاطین اینجا هستند' نه توصیف واقعیت بیرونی، بلکه نقشهای از تاریکی ناخودآگاه جمعی ماست. جالب اینجاست که این جمله هرگز از قلم شکسپیر نیست، بلکه تحریف شدهای از یک دیالوگ در 'طوفان' است که در آن شخصیتها از خیانت انسانها شکایت دارند. آیا ما نیز ناخواسته شیاطین را به بیرون فرافکنی میکنیم؟
راهکار:
این جمله به غلط به شکسپیر نسبت داده میشود. اصل عبارت در نمایش 'طوفان' شکسپیر چنین است: 'جهنم خالی است، همه شیاطین اینجا هستند' اما این دیالوگ از جنبهای دیگر به احساس بیپناهی و خیانت اشاره دارد. شاید بتوان آن را به عنوان استعارهای از ناامیدی مدرن بازتعریف کرد: اگر شیاطین درون خود را بشناسیم، میتوانیم با آنها روبرو شویم.