بی عدالتی

عدالت کشته شده و قاضی مجرم - نقدی بر بی‌عدالتی:

آیا می‌دانستید در یک پژوهش معتبر (۲۰۱۵)، کشورهایی با فساد بالای قضایی، نابرابری درآمدی تا ۳۰٪ بیشتر از کشورهای سالم دارند؟ جالب‌تر این که این شکاف اعتماد، مستقیماً سلامت روانی جامعه را نشانه می‌گیرد. حالا اگر قاضی خود مجرم باشد، نه‌تنها عدالت مرده، بلکه جسدش را هم بی‌احترامی کرده‌اند. به‌نظر شما، اولین قدم برای بازگرداندن اعتماد به قوه قضاییه چیست؟

راهکار:

این جمله تلخ، معمای «چه کسی از نگهبانان نگهبانی می‌کند؟» را یادآور می‌شود. شاید به جای تمرکز بر قضات، باید به مکانیسم‌های نظارتی مستقل و شفافیت آرای قضایی فکر کرد. چطور می‌توان سیستمی طراحی کرد که خوداصلاح‌گر باشد؟

قاضی مجرم است: عدالت کشته شد:

آیا می‌دانستید در تاریخ باستان، مصریان باستان معتقد بودند که پس از مرگ، قلب متوفی در برابر خدای عدالت (ماعت) سنجیده می‌شود؟ اما اینجا خود قاضی (قاضی زمینی) به قاتل عدالت تبدیل شده. این پارادوکس یادآور جمله لاتین «Quis custodiet ipsos custodes?» است: چه کسی نگهبانان را نگهبانی می‌کند؟ وقتی نهاد قضاوت فاسد شود، سلاح قانون علیه خود قانون به کار می‌رود. این همان تراژدی است که جامعه‌های مدرن را تهدید می‌کند. حالا سوال اینجاست: آیا راهی برای مهار این فساد ذاتی در ساختار قدرت وجود دارد؟

راهکار:

این جمله یک پارادوکس عمیق را نشان می‌دهد: همان کسی که باید حافظ عدالت باشد، خود به قاتل آن تبدیل شده است. در فلسفه سیاسی به این «نقض اعتماد نهادینه» می‌گویند. سقراط هم می‌گفت داوری ناعادلانه بدتر از ظلم مستقیم است چون بنیان اعتماد را می‌شکند.

درک معنای حق و دنیای ناحق:

آیا می‌دانستید که ریشهٔ مفهوم «حق» در فلسفهٔ غرب به «حق طبیعی» (Natural Right) در یونان باستان برمی‌گردد؟ سوفسطائیان معتقد بودند حق چیزی نیست جز قدرتِ قوی‌تر. اما ارسطو آن را با عدالت توزیعی پیوند زد. این تضاد میان حق فردی و نظم اجتماعی، همان ناحقی‌ای است که این متن به آن اشاره دارد. به‌راستی، آیا می‌توان در جهانی که ساختارش ناحق است، حقی را به‌جا آورد؟

راهکار:

این جمله دعوتی است به تأمل در مفهوم «حق». یک راه جالب برای گسترش آن، مطالعهٔ نظریهٔ «عدالت به مثابه انصاف» جان رالز است که نشان می‌دهد چطور ساختارهای اجتماعی می‌توانند ناحق باشند.

دنیا عدالت را اجرا نمی‌کند:

عدالت برای امیر ۱۷ ساله کتک خورده:

عدالت کشته شد و قاضی مجرم است:

سرزمین محروم از عدالت:

همه ما مقصریم اما دستگیر نشدیم:

دزد خود کلانتر: