شعر بدون معشوق

شعر بدون معشوق؛ دیوانگی‌ای که عار نیست:

تحقیقات JAMA Psychiatry روی ۳۵٬۰۰۰ هنرمند نشان داد عوامل ژنتیکی مشترکی بین خلاقیت و اسکیزوفرنی/دوقطبی وجود دارد؛ یعنی «دیوانگی» در ادبیات اغلب استعاره‌ای از ادراک غیرمتعارف است، نه یک تشخیص پزشکی. شاعری که معشوقه‌ای ندارد، در واقع با خودِ زبان عشق‌بازی می‌کند.

راهکار:

می‌توان این بیت را از زاویه‌ای دیگر هم خواند: شاعری که معشوقه‌ای ندارد، خودِ شعر را معشوقه کرده است. این دیوانگی یعنی عاشقِ کلمه بودن؛ عشقی که هرگز تمام نمی‌شود و همیشه برای گفتن چیزی تازه بی‌قرار است.

شعر میگویم ولی معشوقه ای در کار نیست:

شعر کوتاه: دیوانه بودن عار نیست:

شعر بدون معشوق؛ دیوانگی که عار نیست:

در یونان باستان، «جنون شاعرانه» یکی از چهار جنون الهی بود؛ افلاطون آن را نه بیماری، بلکه الهام موزها می‌دانست. جالب اینکه جنون عاشقانه و جنون شاعرانه در یک رده بودند: هر دو خروج از خودِ عادی. پس شعر بدون معشوق واقعی هم می‌تواند الهام از خلأ باشد؛ مغز همان مدار پاداش را برای معشوق خیالی فعال می‌کند.

راهکار:

شعر بدون معشوق لزوماً نشانهٔ نبودِ عشق نیست؛ نشانهٔ این است که عشق از یک شخص به خودِ زبان منتقل شده. در این بیت‌ها، معشوق همان خلأیی است که وزن و قافیه را می‌سازد و شاعر را از «من» عادی جدا می‌کند.