شمارش ذکر

توقع از خدا و خطر شمارش ذکر:

تحقیقات روانشناسی نشان می‌دهد که شمارش اعمال مذهبی و توقع پاداش، انگیزه درونی را کاهش می‌دهد (اثر توجیه بیش از حد). در عرفان اسلامی هم، شمارش ذکر را نشانه غفلت از حضور قلب می‌دانستند. سوال: آیا می‌توان بدون چشمداشت، با خدا ارتباط برقرار کرد؟

راهکار:

این نگاه به ذکر به عنوان معامله با خدا، یادآور مفهوم «دین معامله‌ای» است. شاید هدف واقعی ذکر، فراتر از شمارش، ایجاد حضور ذهن و اتصال قلبی باشد.