شیاطین اینجا هستند

جهنم خالی است؛ نگاهی به جمله معروف شکسپیر:

این جمله از نمایشنامه «طوفان» شکسپیر است؛ جایی که فردیناند پس از کشتی‌شکستگی آن را می‌گوید. در باور الیزابتی، دریا خودش دروازه جهنم محسوب می‌شد و ملوان‌ها اغلب طوفان را نقشه شیاطین می‌دانستند. شکسپیر با یک جمله، وحشت طبیعی دریا را به وحشت اخلاقی آدمیان پیوند می‌زند؛ انگار شر یک مکان نیست، یک رفتار است.

راهکار:

این جمله را می‌توان از دریچه روان‌شناختی هم دید: وقتی از «شیاطین اینجا» حرف می‌زنیم، اغلب به جای موجودات فراطبیعی، به انتخاب‌ها و سایه‌های انسانی اشاره داریم؛ درواقع شکسپیر دارد می‌گوید شر همیشه در همین نزدیکی است، نه در جای دور.

جهنم خالیست و شیاطین اینجا هستند:

نقل قول شکسپیر: جهنم خالی است:

معنی جمله معروف «جهنم خالی است و همه شیاطین اینجا هستند»:

آیا می‌دانستید این جمله از نمایشنامه «طوفان» شکسپیر گرفته شده؟ در اصل شخصیت‌های نمایش از خود شیاطین هم بدترند. از نظر روانشناسی، این یک نمونه کلاسیک از «فرافکنی» است: ما بدی را به دیگران نسبت می‌دهیم تا خود را تبرئه کنیم. اما آزمایش میلگرم نشان داد آدم‌های عادی در شرایط خاص می‌توانند دست به وحشت‌بارترین کارها بزنند. پس شاید جهنم واقعاً جای خالی‌ای ندارد؛ فقط درون خودمان است.

راهکار:

این جمله اغلب برای توصیف وضعیت ناامیدکننده جامعه به کار می‌ره، اما می‌شه از زاویه دیگری هم نگاه کرد: شاید «شیاطین» اشاره به همان تمایلات تاریک درون خود ماست که در شرایط خاص بروز می‌کنند. در روانشناسی به این «سایه» یا Shadow می‌گویند.