شیاطین اینجا هستند

جهنم خالیست و شیاطین اینجا هستند:

نقل قول شکسپیر: جهنم خالی است:

معنی جمله معروف «جهنم خالی است و همه شیاطین اینجا هستند»:

آیا می‌دانستید این جمله از نمایشنامه «طوفان» شکسپیر گرفته شده؟ در اصل شخصیت‌های نمایش از خود شیاطین هم بدترند. از نظر روانشناسی، این یک نمونه کلاسیک از «فرافکنی» است: ما بدی را به دیگران نسبت می‌دهیم تا خود را تبرئه کنیم. اما آزمایش میلگرم نشان داد آدم‌های عادی در شرایط خاص می‌توانند دست به وحشت‌بارترین کارها بزنند. پس شاید جهنم واقعاً جای خالی‌ای ندارد؛ فقط درون خودمان است.

راهکار:

این جمله اغلب برای توصیف وضعیت ناامیدکننده جامعه به کار می‌ره، اما می‌شه از زاویه دیگری هم نگاه کرد: شاید «شیاطین» اشاره به همان تمایلات تاریک درون خود ماست که در شرایط خاص بروز می‌کنند. در روانشناسی به این «سایه» یا Shadow می‌گویند.