جهنم خالی است شکسپیر

جهنم خالی است؛ نگاهی به جمله معروف شکسپیر:

این جمله از نمایشنامه «طوفان» شکسپیر است؛ جایی که فردیناند پس از کشتی‌شکستگی آن را می‌گوید. در باور الیزابتی، دریا خودش دروازه جهنم محسوب می‌شد و ملوان‌ها اغلب طوفان را نقشه شیاطین می‌دانستند. شکسپیر با یک جمله، وحشت طبیعی دریا را به وحشت اخلاقی آدمیان پیوند می‌زند؛ انگار شر یک مکان نیست، یک رفتار است.

راهکار:

این جمله را می‌توان از دریچه روان‌شناختی هم دید: وقتی از «شیاطین اینجا» حرف می‌زنیم، اغلب به جای موجودات فراطبیعی، به انتخاب‌ها و سایه‌های انسانی اشاره داریم؛ درواقع شکسپیر دارد می‌گوید شر همیشه در همین نزدیکی است، نه در جای دور.