پارادوکس عاقل بودن در شهر دیوانگان:
آیا میدانستید در آزمایش معروف روزنهان (۱۹۷۳)، هشت فرد عادی خود را بهعنوان بیمار روانی معرفی کردند و همگی با تشخیص اسکیزوفرنی بستری شدند؟ پزشکان هر رفتار عادی آنها را نشانه بیماری تفسیر میکردند. این نشان میدهد «عاقل بودن» در محیطی که انتظار دیوانگی دارد، نهتنها غیرممکن، بلکه خطرناک میشود. مرز بین عقل و جنون گاهی فقط به زاویه نگاه جمع بستگی دارد.
راهکار:
این جمله را میتوان از زاویهای دیگر نگاه کرد: اگر در شهری دیوانهها عاقل بودن دیوانگی است، پس شاید دیوانگی واقعی پیروی کورکورانه از هنجارهای پوچ باشد. شجاعت در ایستادگی بر عقل خود، حتی اگر همه تو را دیوانه بدانند، ارزشمند است.