تلخ‌ترین لحظه؛ برگشت از مسیری که با ذوق رفتی:
اثر «توجیه تلاش» نشان می‌دهد هرچه برای هدفی انرژی و ذوق بیشتری صرف کنیم، مغز ارزش آن را بالاتر می‌برد؛ بازگشت ناگهانی شکاف بین انتظار و واقعیت را دردناک‌تر می‌کند. آزمایش آرونسون و میلز هم نشان داد تلاش سخت‌تر برای ورود به گروه، آن گروه را جذاب‌تر جلوه می‌دهد.
راهکار:
تلخی برگشت معمولاً از خودِ مسیر نیست؛ از تصویری است که ذهن از مقصد ساخته بود. همان ذوق اولیه به معیار سنجش تبدیل می‌شود و شکاف انتظار و واقعیت را عمیق‌تر نشان می‌دهد؛ انگار برگشت، صورت‌حسابِ خوش‌بینی اولیه را می‌آورد.