معنی شعر «تا جنون فاصلهای نیست» از اخوان ثالث:
در علوم اعصاب، «خود» یک توهمِ مفید است که توسط شبکه پیشفرض مغز ساخته میشود. وقتی فعالیت این شبکه مختل شود — مثلاً در ملال، بیخوابی یا تجربههای حسی شدید — مرزِ «من» با جهان سوراخ میشود و همان حسی میآید که اخوان میگوید: جنون همینجاست. پژوهشها نشان میدهد مغزِ شاعران و افراد مستعد روانپریشی در پردازش استعاره، شباهت عجیبی دارد. آیا شعر، شکل مهارشدهٔ همین نزدیکی است؟
راهکار:
این بیت را میتوان پلی به خودآگاهی دانست: «جنون» در اینجا نه فروپاشی، که رهایی از قید عقلِ همیشهحاضر است. شاید اخوان ثالث از نزدیکی به همان نقطهای میگوید که شاعر در آن، خود را بیرون از کلیشهها میبیند.