نقد انحصارطلبی دینی و خودبرتربینی مذهبی:
آیا میدانستید که مغز انسان برای بقا به «برچسبزنی» گروهی وابسته است؟ همین مکانیسم باعث میشود افراد ناخودآگاه گروه خود را برتر ببینند. در روانشناسی به این «سوگیری درونگروهی» میگویند. جالب اینجاست که حتی وقتی دو گروه کاملاً تصادفی تقسیم شوند (مثل آزمایش تاجفل)، باز هم اعضا گروه خود را بهتر میدانند. این نگاه انحصاری به هدایت الهی، همان سوگیری را در مقیاس اعتقادی نشان میدهد. آیا تا حالا فکر کردهاید که این طرز فکر چقدر گفتگوی بینالادیان را نابود کرده؟
راهکار:
این نگاه نوعی سوگیری شناختی به نام «اثر کاذب اجماع» است: افراد فکر میکنند باور خودشان تنها باور صحیح است و بقیه گمراهاند. تاریخ نشان داده که چنین طرز فکری مبنای بسیاری از جنگها و شکافهای اجتماعی بوده. پیشنهاد میکنم این مفهوم را با «نظریه هویت اجتماعی» تاجفل مقایسه کنید تا ریشه روانشناختی آن را بهتر بفهمید.