ضرب المثل آش دهن سوز: از ترس آب هم فوت میکنم:
در روانشناسی به این پدیده «تعمیم محرک» می‌گویند: پس از یک بار سوختن با آش داغ، مغز نه تنها خود آش، بلکه هر چیزی که بخار یا حرارت دارد را خطرناک می‌بیند (حتی آب سرد). این مکانیسم در اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) دیده می‌شود، جایی که زنگ هشدار برای موقعیت‌های بی‌خطر به صدا درمی‌آید. نکته جالب: در آزمایش‌های کلاسیک پاولف، سگ‌ها یاد گرفتند صدای زنگ را با غذا مرتبط کنند - اما اینجا یادگیری معکوس است: یک تجربه بد، کل دسته محرک‌های مشابه را سمی می‌کند. سوال: آیا تا به حال برای شما پیش آمده که از یک اتفاق کوچک، ترس بزرگی ساخته باشید؟
راهکار:
این جمله نمونه‌ای از «تعمیم ترس» در روانشناسی است: مغز پس از یک تجربه تلخ، نشانه‌های مشابه را خطرناک تشخیص می‌دهد. اما گاهی برای رهایی باید یاد گرفت که هر «آبی» سرد نیست و هر تهدیدی واقعی نیست. تمرین مواجهه تدریجی با موقعیت‌های خنثی می‌تواند این الگو را بشکند.