تکرار غمهای تازه و فراموشی غم کهنه:
در علوم اعصاب، «بازتثبیت حافظه» میگوید خاطرهِ غم کهنه هر بار که یادآوری میشود، تغییر میکند؛ پس غم تازه فقط مزاحم نیست، دارد خاطره قبلی را بازنویسی میکند. یعنی ما هرگز دنبال غمِ واقعیِ دیروز نمیگردیم، دنبال روایتِ امروزمان از آن هستیم. آیا تا به حال شده غم کهنهای بعد از یک اتفاق تازه، کاملاً متفاوت از قبل به یادتان بیاید؟
راهکار:
این شعر تصویری از «انباشت غم» میسازد؛ اما میتوان آن را از زاویهای دیگر دید: هر غم تازه، لایهای بر تجربه قبلی است، نه فراموشی آن. پس بهجای جستوجوی غم کهنه، به الگوی واکنشات به دردها نگاه کن؛ آنجا الگوی تکراریات پیدا میشود.