یاد شهیدان و معنای «نمیپذیریم»:
یکی از پدیدههای روانشناختی پایدار، «عقده شهادت» در هویت گروهی است: جوامع اغلب از خون شهیدان برای تحکیم انسجام درونگروهی علیه برونگروه استفاده میکنند. این پدیده از اسپارت باستان تا ایران امروز دیده میشود. عبارت «از خون شهیدان نمیگذریم» به معنای امتناع از بخشش و فراموشی است که هم میتواند نیرویی وحدتبخش باشد و هم مانعی برای آشتی. آیا این رویکرد در بلندمدت به صلح پایدار کمک میکند؟
راهکار:
نکته جالب: مفهوم «گذشتن از خون» در جوامع مختلف متفاوت است. در برخی فرهنگها، «گذشتن» به معنای بخشش و حرکت به جلو است، در حالی که در اینجا به معنای ایستادگی. این دوگانگی نشاندهنده قدرت روایتها در شکلدهی به هویت است.