خر بی صاحب و دلخوشی کاذب: معنی ضربالمثل عبرتآموز:
آیا میدانستید در علوم رفتاری، این پدیده «مدل اسب سواری رایگان» (Free Rider Problem) نام دارد؟ جایی که دیگران از منابع یا مهربانی کسی بدون جبران بهره میبرند. جالب اینجاست که در آزمایشهای اقتصاد رفتاری، افراد «بیصاحب» (بدون مرز) نه تنها بیشتر سوءاستفاده میبینند، بلکه خودشان ناخودآگاه این رفتار را تقویت میکنند چون ترس از تنهایی دارند. بهقولی، سوار شدن بر خر بیصاحب اسانتر از ایستادن روی پای خودش است. چه طور میشود بدون تبدیل شدن به خر، مهربان ماند؟
راهکار:
این ضربالمثل به یک اصل روانشناختی به نام «اثر مهربانی بیمرز» اشاره دارد: آدمهایی که حد و مرز ندارند، به راحتی توسط دیگران استفاده میشوند. برای رهایی، تمرین «نه گفتن» و تعیین اولویتهای شخصی میتواند قدرت تازهای به شما بدهد.