شهادت هنر است؛ شهید هنرمند واقعی است:
از دید روانشناسی اجتماعی، شهادت نه فقط کنش مذهبی، که اوج «هنر اجرایی» است: کنشی برنامهریزیشده که مخاطب را به گواهی وامیدارد و با ترومای جمعی، روایتی ماندگار میسازد. واژه شهید از «شَهَدَ» به معنای گواه بودن است؛ شهید هم بازیگر است هم شاهد اجرای خویش. آیا شهادت یکی از قدرتمندترین اشکال هنر مفهومی تاریخ نیست؟
راهکار:
اگر شهادت را هنری بدانیم، هر شهید کارگردانی است که نمایشی از ایثار بیبدیل را در صحنه تاریخ اجرا میکند و نقش خود را جاودانه میسازد.