جهنم خالیست: روانشناسی شر و شیاطین درون ما:
این جمله معروف از نمایشنامه «طوفان» شکسپیر است، اما روانشناسی مدرن نشان میدهد که «شیاطین» واقعاً درون ما لانه دارند. آزمایش میلگرام (۱۹۶۱) ثابت کرد ۶۵٪ از افراد عادی حاضرند شوک مرگبار به یک غریبه وارد کنند، فقط چون یک مرجع قدرت دستور میدهد. این یعنی شر نه یک نیروی ماورایی، بلکه یک حالت روانی از اطاعت کور و عدم همدلی است. خطری که هر یک از ما میتوانیم مرتکب شویم. آیا واقعاً جهنم تهی است، یا ما فقط یاد گرفتهایم فرشتهها را خاموش کنیم؟
راهکار:
شکسپیر در «طوفان» این جمله را نه برای تسلیم، بلکه برای بیداری مینویسد. وقتی جهنم درون ماست، این یعنی کلید خروج از آن نیز در دستان خودمان است. اگر شیاطین خشم، قضاوت و کینهاند، فرشتههای بخشایش و همدلی تنها پادزهر واقعیاند.