سیدتقی سیدی

گم کردن خدا در پیچ و خم عشق | سیدتقی سیدی:

در عرفان اسلامی، 'عشق مجازی' پلی به 'عشق حقیقی' است. اما این متن هشداری است که مولانا هم داد: 'عشق‌های مجازی اگر به حقیقت نرسند، بت‌سازی می‌کنند.' جالب این‌جاست که روان‌شناسی مدرن هم می‌گوید: عاشق شدنِ شدید، گاهی جای خلأ معنوی را می‌گیرد، نه اینکه آن را پر کند. سوال اینجاست: آیا عاشق، خدا را در میان پیچ و خم عشق گم کرد، یا هرگز او را نیافته بود؟

راهکار:

این متن را می‌توان از زاویه‌ای دیگر دید: شاید عاشق نه خدا را که تصویر خودساخته‌اش از او را گم کرده است. در عرفان، هر عشق مجازی اگر به حقیقت نرسد، به بت‌سازی بدل می‌شود. اما راه گریز چیست؟ توجه به این نکته که معشوق آینه‌ای است برای دیدن آن حقیقت، نه خود حقیقت.

من قانعم شبانه به خوابی ببینمت:

دیدمت و ویرانه‌ام از یاد رفت | بیتی عاشقانه از سیدتقی سیدی:

در روان‌شناسی پدیده‌ای به نام «بازداری حافظهٔ رقیب» داریم: خاطرات با بار عاطفی متضاد، وقتی یکی فعال می‌شود، دیگری را در هیپوکامپ سرکوب می‌کند. این بیت دقیقاً همان لحظهٔ تسخیر کامل ذهن توسط شادی دیدار است، جایی که حتی کوه‌های غم روی شانه – استعاره‌ای از بار مزمن – موقتاً نامرئی می‌شوند. جالب اینجاست که نورون‌های آینه‌ای در دیدار چهرهٔ محبوب چنان فعال می‌شوند که گویی درد کهنه را بی‌صدا پاک می‌کنند.

راهکار:

این بیت را می‌توان تصویری از «تنظیم هیجانی ناگهانی» دید: همان‌طور که یک منظرهٔ زیبا می‌تواند لحظه‌ای اضطراب را محو کند، حضور ناگهانی معشوق هم در مقیاس شدیدتر همان کار را می‌کند. شاید بتوان این شعر را تمرینی برای ذهن‌آگاهی با طعم عشق تلقی کرد.