کی مقصر بود؟ من یا او؟ | احساس گناه در رابطه و روز سیاه:
ذهن بعد از هر فاجعهای یک «قصهسرای دروغگو» میشود: تحقیقات نشان میدهد حافظه هر بار که مرور میشود بازنویسی میگردد و جزئیاتش با احساسِ امروز ما هماهنگ میشود. به این ترتیب، تو داری از روی یک نسخهٔ ویرایششدهٔ ذهنی، حکم گناهکاری صادر میکنی. در روانشناسی به این «سوگیریِ بازگشتنگر» میگویند؛ ذهن، پایانِ داستان را از قبل میداند و بعد سراغِ مقصر میگردد. آیا این قضاوت، واقعیتِ آن لحظه بود یا فقط فیلمی است که ذهن امروزت ساخته؟
راهکار:
این پرسش، بیش از آنکه دنبال مقصر واقعی باشد، فریاد دردی است که میخواهد دیده شود. زیرِ «کی تقصیر داشت؟» یک جملهٔ پنهان خوابیده: «من سزاوار این روزِ سیاه نبودم.» شاید به جای باز کردن پروندهٔ گناه، این جمله را بلندتر ببینیم: تقصیر به خودی خود مهم نیست؛ مهم این است که این روز سیاه دارد به تو چه چیزی را نشان میدهد.