پیامد کار دیگران

تاوان نفهمی خودش؛ عدالت ممکن؟:

در حقوق و اقتصاد، «هزینه‌های تحمیلی» وقتی شکل می‌گیرند که هزینه جهل یک نفر روی دیگران سرریز می‌کند؛ مثل آلودگی کارخانه که به همه می‌رسد. اصل مسئولیت شخصی می‌گوید هرکس فقط سهم تقصیر خودش را بپردازد، اما نظام‌های پیچیده همیشه این مرز را می‌شکنند. آیا عدالت یعنی مهار همین سرریزها؟

راهکار:

این جمله حسرت مرزگذاری میان «تقصیر من» و «پیامد تحمیلی» است. یک تمرین: فهرستی بنویس از هزینه‌هایی که این هفته پرداخت کردی و کنار هرکدام بنویس «انتخاب من»، «جهل من»، «تحمیل دیگران» یا «تصادف». همین تفکیک، جای قربانی‌شدن، تصویر دقیق‌تری از سهم واقعی‌ات می‌دهد و می‌توانی برای بخش تحمیلی، مرز و واکنش مشخص تعیین کنی.