تسلیم نشدن؛ منطق یا احساس؟:
در روانشناسی، پدیده «تشدید تعهد» (Escalation of Commitment) نشان میدهد که انسانها حتی وقتی شواهد علیهشان است، به دلیل ترس از شکست یا سرمایهگذاری قبلی، به مسیر خود ادامه میدهند. جالب اینجاست که همین مکانیسم در عرفان اسلامی – مثلاً در مفهوم «تسلیم» در برابر حق – بهعنوان یک فضیلت اخلاقی ستایش میشود. آیا این تناقض، ریشه در تفاوت بین «منطق عینی» و «منطق درونی» دارد؟
راهکار:
شاید این پافشاری نه حاصل بیمنطقی، بلکه منطقی از جنس دیگر است: منطقِ وفاداری به ارزشی که هنوز برای دیگران قابل سنجش نیست.