نسبی بودن حقیقت

تاریخ؛ گورستان آرزوها و حقیقت‌های مطلق:

اصل «تغییرناپذیری حقیقت» خودش تاریخی است: زمین‌مرکزی بطلمیوس، نظریه فلوجیستون و کتابخانه اسکندریه هرکدام زمانی «مطلق» بودند. کارل پوپر می‌گفت باور علمی تا وقتی زنده است که ابطال‌پذیر بماند؛ تاریخ همین گورستانِ یقین‌های ابطال‌شده است. کدام «مطلقِ امروز» فردا سنگ قبر می‌گیرد؟

راهکار:

بازخوانی جایگزین: تاریخ نه گورستان آرزوها، بلکه آزمایشگاه اثبات‌شدنِ موقتیِ باورهاست؛ هر «حقیقت مطلق» پیش از فروپاشی، نسخه‌ای از سازگاری با زمانه بوده است. در این نگاه، آرزوها نمی‌میرند؛ از جنس یقین به جنس امکان تغییر می‌کنند.