متن فاطمیه؛ تقابل سیاه و سپید در سوگ حضرت زهرا:
پنهان بودن قبر فاطمه(س) یکی از نادرترین معماهای تاریخ صدر اسلام است؛ بنا بر روایت‌ها، خاک‌سپاری شبانه و نامعلوم ماندن محل دفن، هم جنبهٔ وصیت شخصی داشت و هم به‌مثابهٔ یک اعتراض خاموش سیاسی به حاکمیت وقت خوانده شده است. جالب اینجاست که همین ابهام، قرن‌ها بعد به بخشی از هویت آیینی فاطمیه تبدیل شد؛ یعنی یک غیاب فیزیکی که خودش به قدرتمندترین نماد حضور بدل شد.
راهکار:
در ادبیات آیینی، سیاه و سپید فقط نشانهٔ سوگ و معصومیت نیستند؛ اینجا یک تقابل روایی می‌سازند: روزگارِ علی به‌مثابهٔ امتداد غم، و گیسوی حسن به‌مثابهٔ تنها بازماندهٔ نور. این جابه‌جایی نمادها، شعر را از مرثیهٔ صرف به یک قاب حماسی-عاطفی نزدیک می‌کند.