معامله ضرر

حکایت خلیلیاس؛ خورشید فروختن و شمع خریدن:

در اقتصاد رفتاری، انسان ارزش را نه با کارایی، بلکه با کمیابی می‌سنجد. آزمایش وُرچل نشان داد افراد به کلوچه‌های کم‌تعداد بیش از کلوچه‌های مشابه اما فراوان ارزش می‌دهند. مغز ما برای منابع محدود دوپامین ترشح می‌کند، نه برای منابع نامحدود؛ برای همین است که خورشیدِ رایگان را با شمعِ پرهزینه عوض می‌کنیم. این همان خطای شناختیِ «اثر کمیابی» است.

راهکار:

این کنایه را می‌شود برعکس هم خواند: گاهی شمع کوچکی که واقعاً در دستان توست، از خورشیدی که پشت ابر است کاربردی‌تر است. معامله وقتی بد می‌شود که ارزش واقعی را با هیاهوی کمیابی یا عادت اشتباه بگیری.