آیا با جان دادن میتوان ایران قدیم را بازگرداند؟:
مغز انسان پدیدهای به نام «نوستالژی انتخابی» دارد: خاطرات منفی را کمرنگ و خاطرات مثبت را برجسته میکند. در واقع، «ایران قبل» که به آن دل میبندی، ترکیبی از واقعیت و خیال است. تحقیقات عصبشناسی نشان داده که هنگام یادآوری خاطرات شیرین، دوپامین ترشح میشود و حس از دست دادن را دردناکتر میکند. آیا آن «ایران» اصلاً هرگز وجود داشته، یا فقط تصویری است که برای تحمل امروز ساختهایم؟
راهکار:
این سوال رتوریک نشان میدهد که نوستالژی، تصویری تحریفشده از گذشته میسازد. برای بازگشت «ایران قبل» نیازی به فداکاری فردی نیست، بلکه بازآفرینی ارزشهای جمعی و انسجام اجتماعی لازم است. شاید «ایران قبل» در ذهن ما ساخته شده و بازگشت آن از درون خودمان آغاز میشود.