قربانی اسماعیل

قلب حسین و قربانی اسماعیل؛ تأمل در دعای عرفه:

در روان‌شناسی به «سندروم بازمانده» می‌گویند: کسی که از فاجعه جان سالم به در می‌برد، گاهی حس گناه دارد. اما اینجا برعکس است؛ ابراهیم از قربانی نجات یافت، حسین از قربانی نجات نیافت. این نیست که خدا به ابراهیم رحم کرد و به حسین نه؟ نکته‌ی اعجاب‌انگیز: در دعای عرفه، امام حسین دقیقاً به همین تفاوت اشاره می‌کند تا عمق مصیبت خودش را بنمایاند. آیا این آگاهانه‌ترین شکوه از عشق و تسلیم نیست؟

راهکار:

این تضاد زیبا را می‌توان به عنوان درسی درباره‌ی «سوگ نایاب» دید: ابراهیم در آستانه‌ی قربانی‌کردن پسرش، رهایی یافت؛ اما حسین در کربلا خود و پسرانش را قربانی کرد. شاید پیام دعای عرفه این است که حتی در سخت‌ترین لحظات، رحمت الهی می‌تواند جلوه‌ی دیگری داشته باشد.