بنیآدم و دلخوری از نبودنت؛ شما کجای منید؟:
«بنیآدم اعضای یکدیگرند» از گلستان سعدی است؛ ترجمهٔ انگلیسیاش بر سردر سازمان ملل نقش بسته و بهعنوان نماد همبستگی جهانی شناخته میشود. اما اینجا همان بیت بلافاصله با «بماند!» زمینگیر میشود؛ یعنی از کلانترین ایدهٔ بشری، یک اعتراض شخصی ساخته میشود. در روانشناسی به این میگویند فردیسازی استعارهٔ جمعی: وقتی درد خصوصی داریم، جهانیترین حرفها را قرض میگیریم تا نبود یک نفر را پررنگتر کنیم. اگر همه اعضای هم باشیم، چرا بعضی غیبتها مثل قطع عضو درد دارد؟
راهکار:
این متن دارد از یک اصل جهانی، یک گلایهی شخصی میسازد؛ گویی میگوید اگر همه اعضای همایم، پس چرا تو در من غایبی؟ این وارونهسازی از کلانترین حرف انسانی برای خصوصیترین درد، خودش یک تکنیک ادبی قوی است.