خاطرات مرحوم

فاطمیه بی‌او؛ یادگار جمله رزق از فاطمیه:

در انسان‌شناسی دین، آیین‌های سوگ جمعی مثل فاطمیه کارکرد «پیوند ادامه‌دار» دارند: مغز با مرور جمعی خاطره، فقدان را از «غیبت مطلق» به «حضور نمادین» تبدیل می‌کند؛ همین مکانیزم باعث می‌شود جمله‌های به‌جامانده از متوفی سال‌ها بعد هم در حافظه گروهی زنده بمانند.

راهکار:

این متن را می‌توان این‌طور بازخوانی کرد: فاطمیه فقط تقویم سوگ نیست؛ آزمون وفاداری حافظه است. جمله‌ای که آن شخص می‌گفت، حالا خودش به یک «رزق» تبدیل شده؛ هر سال با رسیدن فاطمیه همان جمله دوباره روزیِ دل می‌شود و غیبت را به حضوری تازه ترجمه می‌کند.