سلامتی کسانی که زیر آوار تکیهگاه سابق ماندند:
در روانشناسی به این «پیوند آسیبزا» میگویند: وقتی مغز در کودکی از والدین امنیت یاد میگیرد، در بزرگسالی همان مدار عصبی با شریک زندگی فعال میشود؛ یعنی جایی که هم خطر دارد هم امنیت، اعتیادآورترین الگوی دلبستگی را میسازد. پژوهشهای عصبشناختی نشان میدهد قشر اوربیتوفرونتال هنگام نادیدهگرفتهشدن از سوی فردِ امن، فعالیت غیرعادی دارد و وابستگی به آزارگر را تشدید میکند. پس ماندن زیر آوار فقط «ضعف» نیست؛ نتیجهٔ شیمیایی بقاست. اما آیا رهایی از آوار به معنی نابودیِ خاطرههاست؟
راهکار:
بازنویسی: این سلامتی، نه برای قربانیها، بلکه برای بازماندههایی است که یاد گرفتهاند ارزشِ آدمها با سنگینیِ آواری که رویشان ریخته سنجیده میشود؛ ماندن زیر آوار آخرین انتخابِ ناچارانه بود، اما بیرون آمدن اولین انتخابِ آگاهانه است.