قاتلی در آینه: درخشانترین نقلقول داستایفسکی درباره نبرد با خود:
توهم دیدن خودِ تهدیدکننده در آینه فقط ادبیات نیست؛ عصبشناسی به آن «توهم اتوسکوپیک» میگوید که در آن فرد تصویری از خود را در فضای بیرونی میبیند، اغلب در لحظات استرس شدید یا صرع لوب تمپورال. جالب اینکه خود داستایفسکی به صرع مبتلا بود و بسیاری از شخصیتهایش این تجربهی گسست از خویش را بازتاب میدهند. انگار آینه مرز میان خودآگاه و ناخودآگاه را محو میکند.
راهکار:
این جمله را میتوان از دریچهی «سایه» در روانشناسی یونگ دید: آن بخشهای سرکوبشده و تاریک شخصیت که از مواجهه با آنها میگریزیم. داستایفسکی این «قاتل درون» را نه یک هیولا، که فریادی برای یکپارچگی میداند. آغوش دیگری، نماد پذیرش و ترمیم آن شکاف است.