غزل مولانا: گر چنینی گر چنانی جان مایی جان جان:
در روانشناسی عشق، پدیده «خودگستری» نشان میدهد مغز معشوق را بخشی از هویت خود میپندارد؛ در fMRI وقتی کسی را «جان جان» خطاب میکنی، فعالیت قشر آهیانهای که مرز بدن را ترسیم میکند تغییر میکند. به همین دلیل شعر عرفانی پیوسته از محو شدن «من» و «تو» حرف میزند. جالبتر اینکه اکسیتوسین همین ادغام را در پیوند مادر و نوزاد نیز میسازد؛ پس عشق عرفانی و دلبستگی زیستی یک ریشه دارند.
راهکار:
در نگاه روانشناسی یونگ، خطابی چنین به معشوق، فرافکنیِ «خویشتنِ درخشانِ» خود گوینده است؛ یعنی تو آنی که من هنوز در خودم نمیشناسم. اگر سطر را برعکس بخوانی، آینهی درونت میشود.