اولین قرار روی زمین نبود؟ راز حس آشنایی و دژاوو:
دژاوو یک «خطای زمانی» نیست، بلکه فعالیت همزمان دو مسیر مغزی است: مسیر تشخیص اشیا و مسیر حافظه. وقتی یک محرک جدید با سرعت خیلی کم از تالاموس عبور میکند، هیپوکامپ آن را قبل از پردازش کامل «آشنا» علامت میزند؛ در نتیجه مغز بهجای «تجربهی جدید» احساس «تکرار» تولید میکند. پس این جمله میتواند از نظر علمی درست باشد: اولین قرارِ شما احتمالاً همین الان هم در مغزتان از قبل ضبط شده بوده است. سؤال تکاندهنده: اگر دژاوو پیشگویی باشد، چه چیز دیگری در قرار اول از قبل نوشته شده بود؟
راهکار:
این جمله را میشود از نگاه روانشناسی هم دید: حس آشنایی در نگاه اول، نقشهی عصبیِ آشنایی قبلی را فعال میکند؛ همانطور که بوی یک مکان قدیمی ما را به خاطرهای میبرد. پس «سیارهی دیگر» میتواند استعارهی دقیقی از حافظهی ناخودآگاه باشد.