وفاداری؛ توهم یا فرار از تنهایی؟:
در عصبشناسی، وفاداری با فعالشدن «جسم مخطط» و ترشح اکسیتوسین همراه است؛ همان مسیری که وابستگی مادر به نوزاد را شکل میدهد. این مکانیزم نه خطای شناختی، بلکه راهکار تکاملی است: برای نیاکانی که بقایشان به همکاری گروهی وابسته بود، بیوفایی معادل مرگ بود. پس وفاداری «توهم» نیست؛ نقشهای باستانی برای زندهماندن است. آیا ارادهٔ آزاد میتواند بر این نقشهٔ زیستی غلبه کند؟
راهکار:
این نگاه، وفاداری را به وابستگیِ ترس از تنهایی تقلیل میدهد؛ اما میتوان آن را برعکس دید: وفاداری، انتخابی است که تنهایی را به همآوایی تبدیل میکند. اگر هملت امروز زنده بود، شاید میگفت تنها توهم بزرگ، این است که فکر کنیم انسان میتواند بدون پیوند، کامل باشد.