غم سنگین ایران؛ کدام بخش را گریه کنیم؟:
در روانشناسی، به این پدیده «سوگ مبهم» یا ambiguous loss میگویند. زمانی که منبع اندوه مشخص نیست یا چندگانه است، مغز نمیتواند غم را پردازش کند و حس فلجکنندهای ایجاد میشود. جالب این که سایهها در فیزیک کوانتوم هم مرز ندارند – شاید غم جمعی هم مثل نور، از همه جا میگذرد و هیچکس نمیداند روی کدام نقطه بایستد.
راهکار:
نویسنده به یک حس مشترک از اندوه بیمرز اشاره دارد. میتوان این حس را با مفهوم «سوگ جمعی» روانشناختی پیوند داد: وقتی یک ملت چند بحران همزمان را تجربه میکند، غم آنقدر پخش میشود که انگار هیچ جای مشخصی برای تمرکز نداریم. این واکنش طبیعی است و نشاندهنده همدلی عمیق است.