فرق عاقل و نادان

فرق عاقل و نادان؛ تفکر قبل از گفتار به روایت احمد شاملو:

در روان‌شناسی، واکنش سریع گفتاری اغلب نتیجهٔ ربایش آمیگدال است؛ آمیگدال اطلاعات را حدود ۴۰ میلی‌ثانیه زودتر از قشر پیش‌پیشانی پردازش می‌کند و زبان را پیش از تحلیل منطقی به حرکت درمی‌آورد. در عصب‌شناسی زبان، گفتار سنجیده به تأخیری حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌ثانیه‌ای نیاز دارد؛ یعنی مرز ابله و خردمند فقط یک مکث نیم‌ثانیه‌ای است. جالب اینکه در بلاغت کلاسیک ایرانی نیز «سخن سنجیده» را با وزن و آهنگ می‌سنجیدند، نه با شتاب.

راهکار:

جالب اینجاست که مکث بین فکر و گفتار فقط چند صدم ثانیه طول می‌کشد؛ یعنی خردمندی را می‌توان مثل یک مهارت عضلانی تمرین کرد. هر بار قبل از پاسخ، یک نفس عمیق بکشید تا مسیر عصبی گفتار سنجیده فعال شود.