نفرین چرخ گردونه در بیت معروف ضحاک فردوسی:
پژوهشهای عصبشناختی نشان میدهند که قدرت مطلق، همانطور که ضحاک را به هیولایی تشنهی خون تبدیل کرد، ناحیهی همدلی در مغز را تحلیل میبرد. این «پارادوکس قدرت» باعث میشود فرمانروایان ظالم نه تنها دیگران را ناپایدار ببینند، بلکه خود را قربانی تقدیر بدانند. در واقع، ضحاک وقتی مارها بر دوشش جوانه میزنند، هنوز خود را سزاوار تاج کیانی میداند – همان خطای شناختی که امروز در رهبران استبدادی تکرار میشود. آیا این چرخه هرگز میشکند؟
راهکار:
این ابیات نفرینی بر چرخهی ظلم و تقدیر هستند. میتوان آنها را با روایتهای امروزی از قدرتهای فاسد مقایسه کرد: آیا هنوز هم همان چرخ گردونه با نامی دیگر میچرخد؟