طنز خاورمیانه؛ از جن بودن تا تنظیم ساعت خواب با بسمالله:
در طب کهن ایرانی، «جنزدگی» یکی از تشخیصهای رسمی برای کابوس و فلج خواب بود؛ ابنسینا در قانون، فصل مفصلی برای علاج آن دارد. از سوی دیگر، گفتن ذکر قبل از خواب نوعی آیین ایمنیبخشی است که ضربان قلب و کورتیزول را کاهش میدهد. خاورمیانه دقیقاً مهد همین میراث است: جایی که مرز بین بیخوابی، استعارهی سیاسی و باور ماورایی همیشه باریک بوده.
راهکار:
این جمله انگار نسخهی فشردهی تاریخ معاصر است: منطقهای که کارها را با «بسمالله» شروع میکند، اما میانهی ماجرا جن میشود؛ طنزش در همزیستی نظم و آشوب است.