باز آی که بازآید عمر؛ شعر عاشقانه حافظ:
مغز انسان بازگشت یک چهره آشنا را پیشبینی میکند؛ دوپامین نه از خود بازگشت، از انتظار آن ترشح میشود. در ادبیات فارسی، «بازآی» حافظ فقط خواهش عاشقانه نیست، یک تکنیک شناختی برای بازسازی زمان ازدسترفته است: ذهن با تصور بازگشت، خاطرات را به آینده میدوزد. چه میشود اگر معشوق واقعاً برگردد و انتظار تمام شود؟
راهکار:
حافظ اینجا فقط خواهان بازگشت نیست؛ او اعلام میکند رابطه با معشوق، ساعتِ عمر را دوباره کوک میکند. اگر به چشم یک فرمول عاطفی نگاه کنی، هر بازگشتی در زندگی، بازآفرینی زمان ازدسترفته است.