غزل عاشقانه حافظ

خمار مستی و عشق ازلی: شرحی بر بیت جاودانه حافظ:

عشق رمانتیک دقیقاً مسیرهای عصبی اعتیاد را فعال می‌کند: ترشح دوپامین، افت سروتونین و وسواس فکری. مغز در «خماری مستی» به معنای بیوشیمیایی در حالت ترک است. جالب اینجاست که خاطره عشق، حتی اگر مجازی باشد، هیپوکامپ را چنان تغییر می‌دهد که پیش از «من» هم می‌تواند ثبت شده باشد. آیا این خمار ازلی، پژواکی از نخستین پیوند نوزاد با مراقب است؟

راهکار:

این بیت فراتر از عشق زمینی، یادآور نیاز روح به اتصال ازلی است. «تو»یی که پیش از تولد در دل نشسته، می‌تواند استعاره‌ای از کهن‌الگوی عشق در ناخودآگاه جمعی باشد. عرفا آن را اشتیاق بازگشت به اصل الهی می‌دانند؛ شاید خماری‌تان، دلتنگی برای آن یگانگی گمشده است.