ایران و توران

بیتی از شاهنامه: دعای دفع چشم بد برای اسفندیار:

در شاهنامه، «تور» نیای ترکان و برادر ایرج است که سرزمینش توران نام گرفت. جالب اینجاست که فردوسی در این بیت، «ایران و تور» را در کنار خداوند قرار می‌دهد، آن‌هم برای دعایی که مخاطبش اسفندیار ایرانی است. یعنی حتا در اوج کینه‌های قومی، نظام نیایشی وجود داشته که فراتر از دشمنی‌ها، تقدس سرزمین مادری هر دو گروه را به رسمیت می‌شناخته. این هم‌آمیزی خصومت و معنویت، پارادوکس جذابی در اندیشه حماسی ایرانی است.

راهکار:

این بیت در ستایش اسفندیار، پهلوان کیانی، و از داستان «رزم اسفندیار با ارجاسپ» است. برای درک لایه‌های تاریخی و اسطوره‌ای، خواندن داستان نبرد او با تورانیان و مفهوم «چشم بد» در باورهای ایران باستان پیشنهاد می‌شود.