امید به خدا؛ وقتی حساب آدم از مردم جداست:
در روانشناسی، اتکا به نیروی برتر میتواند نوعی منبع کنترل بیرونیِ مثبت باشد که اضطراب را کاهش میدهد؛ اما پژوهشها نشان میدهند ترکیب توکل با مسئولیتپذیری فردی بیشترین تابآوری را میسازد. در الهیات عرفانی نیز «امید به خدا بعد از خدا» به مقام رضا اشاره دارد، جایی که فاعلِ حقیقی را تنها او میبینی.
راهکار:
این نگاه را میتوان «توکلِ فعال» نامید: امید به خدا بهجای انفعال، سوختِ حرکت میشود. جالب است آن را با مفهوم «منبع کنترل درونی» مقایسه کنیم؛ هرچند اینجا منبع کنترل به امر متعالی پیوند خورده است.