کوه با سنگ آغاز میشود و انسان با درد؛ تأملی بر رنج و تولد:
در روانشناسی تکاملی، درد یک نقص طراحی نیست؛ یک سامانهی هشدار است که بدون آن موجود زنده حتی متوجه آسیب نمیشود. انسانهایی که با «بیحسی مادرزادی درد» متولد میشوند، معمولاً در کودکی بر اثر جراحتهای خاموش جان میدهند. پس نخستین درد، نه شکست، که نخستین سپر محافظ است. آیا اگر دردی نبود، انسان اصلاً «آدم» میشد؟
راهکار:
میتوان این نگاه را از زاویهای دیگر هم دید: همانطور که کوه بدون نخستین سنگ شکل نمیگیرد، انسان نیز بدون نخستین درد تجربهی واقعی زندگی را نمیفهمد؛ درد در این تصویر نه پایان، که نقطهی شروع آگاهی و عمق یافتن است.