دلتنگی برای وطن در شعر هوشنگ ابتهاج:
نوستالژی یا دلتنگی برای وطن، بر اساس پژوهشهای عصبشناسی، همان نواحی از مغز را فعال میکند که هنگام تجربه درد فیزیکی روشن میشوند. جالب اینجاست که مهاجران نسل دوم حتی بدون دیدن وطن، نوستالژی ارثی دارند – نوعی حافظه سلولی از خاطرات نزیسته. سؤال: آیا این غم، ریشه در جغرافیا دارد یا در جایی عمیقتر از خاک؟
راهکار:
برای کسانی که این حس غربت را تجربه میکنند، دانستن این که نوستالژی یک واکنش روانشناختی به ناپیوستگی هویتی است میتواند تلخکامی را به آگاهی از عمق پیوند فرهنگی تبدیل کند. شاید نوشتن خاطرات ملموس از وطن (مثل بوی نان سنگک یا صدای اذان محله) راهی باشد برای زنده نگهداشتن آن فاصله.