زیستنم مصرع

دلگیرترین مصرع زندگی: شاه بیت غمی که زیستنم بود:

در غزل فارسی، مصراعی که شاعر تخلصش را در آن می‌گنجاند «شاه بیت» نیست، بلکه «مقطع» نام دارد. اما این متن با هوشمندی، «زیستنم» را به جای تخلص نشانده و آن را دلگیرترین مصرع خوانده؛ یعنی زندگی‌ات بدل به امضای تلخ غزل جهان شده. این وارونه‌سازی سنت شعری، خود نوعی طنز سیاه است: تو همزمان هم مصرع غم‌آوری، هم شاعرش. اگر قرار باشد مصرع زندگی‌تان را در یک بیت جا دهید، چه کلمه‌ای را به جای تخلص می‌گذاشتید؟

راهکار:

در غزل کلاسیک، شاعر در بیت آخر (مقطع) تخلصش را می‌آورد و با خود سخن می‌گوید؛ اینجا اما «زیستنم» جای تخلص نشسته. انگار زندگی، امضای پایانی غزل جهان است. از این زاویه، دلگیرترین مصرع تو همان لحظه‌ای است که خود را در آینه می‌بینی و همین آگاهی، طنز تلخ حیات را می‌سازد. به قول شاملو: «زندگی صحنهٔ یکتای هنرمندی ماست»، تو هم با این بیت، کارگردانی صحنه را به دست گرفته‌ای.