زیبایی وحشت‌انگیز

زیبایی تعریف‌ناپذیر و وحشت‌انگیز در برادران کارامازوف:

داستایوفسکی این جمله را در سنت «امر والا» می‌نشاند: از برک و کانت تا امروز، زیباییِ هیبت‌آور تجربه‌ای است که هم‌زمان مدارهای ترس و پاداش را درگیر می‌کند. تعریف‌ناپذیری هم نشانهٔ ابهام نیست؛ نشانهٔ فراتر رفتن محرک از طرح‌واره‌های ذهنی است.

راهکار:

بازخوانی تازه: زیباییِ هولناک همان لحظه‌ای است که زبان از توصیفش عاجز می‌شود، نه چون مبهم است، بلکه چون بیش از ظرفیت مفاهیم روزمره است. این جمله را می‌توان به تجربهٔ «امر والا» وصل کرد: لذتی که با لرزش همراه است.