ترس فقط از خدا؛ نه از بندگان:
در الهیات اسلامی «خوف» بدون «رجاء» ناقص است؛ قرآن ترس از خدا را با امید به رحمت گره میزند. علوم اعصاب نشان میدهد ترس از قضاوت اجتماعی همان شبکه آمیگدال را فعال میکند که ترس از خطر فیزیکی، اما خوف دینی با خودتنظیمی اخلاقی و قشر پیشپیشانی مرتبط است. مرز ترس سالم کجاست؟
راهکار:
در قرآن، «خوف» از خدا با «رجاء» و «توکل» همراه است؛ یعنی نه فلجکننده است و نه به بیاحتیاطی در برابر انسانها دعوت میکند. بازخوانی دقیقتر: ترس از خدا معیار درونی میسازد، اما شناخت خطرهای اجتماعی هم بخشی از عقلانیت است.