حقوق ریالی، هزینههای دلاری؛ شکافی که عمیقتر میشود:
آیا میدانید بر اساس گزارش بانک مرکزی، نسبت حداقل حقوق به دلار در ایران طی ۵ سال گذشته بیش از ۶۰٪ کاهش یافته؟ یعنی در سال ۱۳۹۸ با یک حقوق ماهیانه میشد ۲۰۰ دلار خرید، اما حالا به زحمت ۷۰ دلار. این یعنی حتی اگر حقوق اسمی افزایش پیدا کند، قدرت خرید واقعی در حال آب شدن است. به این پدیده میگویند «تورم فشاری»: هزینههای دلاری (مثل خوراک، حملونقل) بهسرعت تعدیل میشوند ولی حقوق ریالی با تأخیر و کمتر از نرخ تورم بالا میرود. فکر میکنید راهحل ساختاری چیست؟
راهکار:
این جمله تصویری تیز از شکاف میان درآمد و هزینهاست. ریشهی این تضاد در پدیدهی «تورم وارداتی» نهفته: وقتی ارزش پول ملی در برابر دلار سقوط میکند، حقوق ریالی میماند ولی قیمت کالاهای دلاری (مثل مسکن، خودرو، دارو) سر به فلک میکشد. برای مقابله، بسیاری به سمت سرمایهگذاری در داراییهای ضدتورمی مثل طلا و ارز میروند – اما این خود چرخهی تورم را تشدید میکند.